News Archive
Katip Çelebi’nin eseri ‘Cihânnümâ’ İrlanda’da restore edildi
Kültür Servisi, 10.12.2018

Katip Çelebi’nin 1648’de yazmaya başladığı ve 1732 yılında Osmanlı’nın ilk matbaasını kuran İbrahim Müteferrika tarafından sınırlı sayıda basılan “Cihânnümâ” restore edildi. İrlanda’nın Dublin kentindeki Chester Beatty Kütüphanesi’nde bulunan eser, restorasyon işlemlerinin ardından kütüphanenin müze kısmındaki Kitap Sanatları Galerisi’nde sergileniyor.

Osmanlı İmparatorluğu’nun hüküm sürdüğü dönemde basılan ilk eserlerden olan “Cihânnümâ”nın restorasyonu için kütüphane, Amerika’da yaşayan Dr. Yalçın Ayaslı ile Dr. Serpil Ayaslı tarafından kurulan Türk Kültür Vakfı’ndan (Tuskish Cultural Foundation – TFC) destek aldı. Eser üzerindeki konservasyon çalışması bir yıl sürerken, hasar gören tüm sayfalar özel işlemlerden geçti ve tüm yaprakları yeniden ciltlendi.

Sergilenen eserin açıklama kısmında görüşlerine yer verilen Chester Beatty Kütüphanesi Direktörü Fionnuala Croke, Türk Kültür Vakfı ile iş birliği yapmaktan mutluluk duyduklarını belirterek, “Bu eserin sergilenmesi, Türk kültür mirasının İrlanda’da daha iyi anlaşılmasında ve değerinin bilinmesinde önemli bir rol oynayacaktır” ifadelerini kullandı.

Vakfın başkanı Dr. Yalçın Ayaslı ise şunları söyledi:

“Kitabın konservasyonunu vakfımızın, Türk kültür mirasını korumak ve dünyada tanıtmak misyonu çerçevesinde desteklemekten mutluluk duyduk. Avrupa’nın önde gelen müze ve kütüphaneleri arasında yer alan Chester Beatty’ye gelen ziyaretçiler, kitabın sergilenebilecek duruma gelmesi sayesinde bu önemli eserle Osmanlı ve Türk sanat ve bilim dünyası hakkında bilgi alabileceklerdir. Bunun ötesinde, konservasyon projesi sayesinde araştırmacılar da, kitaba zarar vermeden eseri inceleme imkânı bulacaklardır.”

Astronomi, coğrafya ve sosyal bilimlere ağırlık verilen “Cihânnümâ”da; kentlerin enlemleri ve boylamları, kentler arası mesafeler,  halkların dil, din ve nüfus bilgileri, o dönem ülkelerinin sanayileşme düzeyleri gibi çok sayıda konuya ışık tutuluyor. Bununla beraber kitapta on üç astronomik, yirmi altı coğrafi harita yer alıyor.

Nakkaşlar ve hattatlar tarafından birçok defa kopyalanan eserin el yazmalarından biri de, Topkapı Sarayı Kütüphanesi Revan Kitaplığı’nda bulunuyor.